strona główna > poradnik > O usability w literaturze

O usability w literaturze

[caption id="" align="alignnone" width="300" caption="O usability w literaturze"]O usability w literaturze[/caption] Użyteczność już od kilku lat obecna jest w polskich realiach internetowych. Coraz więcej firm przykłada wagę do projektowania użytecznego, zaś kolejne oferują profesjonalne usługi specjalistów użyteczności. Wiedza o web-usability staje się coraz łatwiej dostępna, również dzięki książkom, które na polskim rynku wyrastają jak grzyby po deszczu. Jednak, które wydawnictwa tak naprawdę warte są uwagi? Po które warto sięgnąć by rozpocząć swoją przygodę z użytecznością serwisów WWW? Steve Krug - Nie każ mi myśleć Najważniejsze trzy pozycje, swoisty trójksiąg-biblię użyteczności, otwiera pozycja idealnie nadająca się dla osób, które chcą wprowadzić się w podstawy web-usability  – „Nie każ mi myśleć! O życiowym podejściu do funkcjonalności stron internetowych” autorstwa Steva Kruga. Krótka, raptem 200 stronicowa książka napisana prostym językiem, zaopatrzona jest w wiele przykładów, dzięki czemu czyta się ją szybko i przyjemnie. Autor wprowadza w niej czytelnika do tematyki użyteczności, objaśniając „z czym to się je” i dlaczego warto stawiać na serwisy użyteczne. Dalsze rozdziały zawierają szereg porad jak pisać teksty w Internecie, projektować i projektować elementy serwisu takie jak np. nawigacja.
Bardzo ciekawym jest także rozdział poświęcony testowaniu funkcjonalności, rozpisany w postaci swoistego case-study, stenogramu z badania z udziałem użytkownika. Zawiera on porady jak przygotować takie badanie, od przygotowania pomieszczenia i siebie samego, do rozmowy z uczestnikiem badania.
„Nie każ mi myśleć…” Kruga jest idealną pozycją na początek. Czytelnik zostaje dzięki niej wprowadzony w świat użyteczności i poznaje pierwsze standardy, które może wykorzystać w swoich projektach.
Kolejne dwie pozycje to już guru użyteczności – dr Jakob Nielsen i jego dwie książki – „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych” oraz „Optymalizacja funkcjonalności serwisów internetowych”. Ta druga napisana wraz z Hoa Loranger. Obie książki, około 400 stronicowe, są zbiorem reguł i standardów, których wykorzystanie pozwala na zwiększenie zadowolenia użytkowników z obcowania z serwisem WWW.
„Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych” poświęcona jest, jak sama nazwa wskazuje, wdrażaniu użyteczności na poziomie projektowania serwisu. Opisuje zasady budowy podstron, całej witryny oraz projektowania treści. Zahacza również o tematykę projektowania intranetu, a także wsparcia niepełnosprawnych użytkowników oraz internautów międzynarodowych. Opisane reguły opatrzone są graficznymi przykładami konkretnych serwisów oraz badaniami wykonanymi przez autora.
Książka ma już jednak 6 lat, tak więc niektóre reguły mogą być przestarzałe (np. porada niepublikowania filmów w Internecie w dobie YouTube wydaje się śmieszna, choć w 2003 roku rzeczywiście miała rację bytu). Należy więc zachować  zdrowy rozsądek i nie traktować wszystkiego co pisze Nielsen jako pewnika.
Drugie wydawnictwo, „Optymalizacja funkcjonalności serwisów internetowych”, jest młodsze (wydane w 2006 roku), tak więc i zawarte w nim przemyślenia i wyniki badań są nieco bardziej na czasie. Tym razem Nielsen porusza temat optymalizacji już istniejących serwisów pod kątem zwiększenia ich użyteczności.
Pierwsze rozdziały poświęcone są użytkownikom Internetu. Na podstawie przeprowadzonych badań opisują w jaki sposób Internauta surfuje po Sieci, by uświadomić czytelnikowi, że wyobrażenie o sposobie przeglądania własnych projektów przez innych ludzi jest dalece odmienne od rzeczywistości. Dalsze rozdziały to kolejne standardy gotowe do wykorzystania we własnych projektach – budowanie mechanizmu wyszukiwania, nawigacji czy problem typografii i tekstów w Internecie.
Opisane powyżej trzy książki to 1000 stron podstawowej i praktycznej wiedzy z zakresu użyteczności serwisów WWW. Pozwalają czytelnikowi zrozumieć jądro web-usability oraz poznać fundamentalne standardy w budowaniu użytecznych serwisów.
Zdobytą wiedzę bardzo dobrze utrwala kolejna z dostępnych na polskim rynku pozycji Jakoba Nielsena i Marie Tahir – „Funkcjonalność stron WWW. 50 witryn bez sekretów”. Chronologicznie jest to pierwsze z opisanych wydawnictw Nielsena, składające się z 400 stron, z których pierwsze 60 to opis standardów i interpretacja wyników badań. Ze względu na datę publikacji (2002 rok) zalecane jest bardzo ostrożne przyjmowanie zawartej tam wiedzy za pewnik.
Jednak pozostałe 340 stron to już swoiste case study, które w bardzo praktyczny sposób, zobrazowany zrzutami ekranu 50 najpopularniejszych serwisów WWW, ukazują błędy w projektowaniu użytecznym i proponują ich rozwiązania. Wiele z zaprezentowanych witryn zostało już zaktualizowanych i ich wygląd diametralnie różni się od tego ukazanego w książce, jednak nie przeszkadza to w pogłębieniu wiedzy na konkretnych przykładach.
Najbardziej aktualną, bo wydaną w roku 2008, jest książka polskich autorów, Marka Kasperskiego i Anny Boguska-Torbicz - „Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce”. Jest to pozycja, która wydawałoby się stanowi polską odpowiedź na wydawnictwa Jakoba Nielsena.
Pierwsze 200 stron z tego 350 stronicowego wydawnictwa potwierdzają tę teorię, gdyż opisują standardy usability, znów poruszając problem nawigacji, elementów strony WWW, grafiki, koloru, typografii itd. Jednak pozostałe 150 stron to już inna historia, gdyż opisują praktyczną pracę specjalisty usability – przygotowywanie makiet serwisów oraz przeprowadzanie badań użyteczności.
Nie ulega wątpliwości, że jest to pozycja ciekawa, napisana przez polskich autorów, którzy przedstawiają temat w sposób najbardziej aktualny i przeniesiony na grunt polskiego Internetu.
Opisane powyżej kilka książek to najważniejsze wydawnictwa dostępne na polskim rynku, które pozwolą poznać podstawowe zasady web-usability. Wiedza w nich zawarta zmienia podejście projektanta serwisów internetowych i pozwala na postawienie fundamentu, na którym możliwe będzie dalsze praktykowanie użyteczności.
Bardzo ciekawym jest także rozdział poświęcony testowaniu funkcjonalności, rozpisany w postaci swoistego case-study, stenogramu z badania z udziałem użytkownika. Zawiera on porady jak przygotować takie badanie, od przygotowania pomieszczenia i siebie samego, do rozmowy z uczestnikiem badania. „Nie każ mi myśleć…” Kruga jest idealną pozycją na początek. Czytelnik zostaje dzięki niej wprowadzony w świat użyteczności i poznaje pierwsze standardy, które może wykorzystać w swoich projektach. Jakob Nielsen - Projektowanie Funkcjonalnych Serwisów Internetowych Kolejne dwie pozycje to już guru użyteczności – dr Jakob Nielsen i jego dwie książki – „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych” oraz „Optymalizacja funkcjonalności serwisów internetowych”. Ta druga napisana wraz z Hoa Loranger. Obie książki, około 400 stronicowe, są zbiorem reguł i standardów, których wykorzystanie pozwala na zwiększenie zadowolenia użytkowników z obcowania z serwisem WWW. „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych” poświęcona jest, jak sama nazwa wskazuje, wdrażaniu użyteczności na poziomie projektowania serwisu. Opisuje zasady budowy podstron, całej witryny oraz projektowania treści. Zahacza również o tematykę projektowania intranetu, a także wsparcia niepełnosprawnych użytkowników oraz internautów międzynarodowych. Opisane reguły opatrzone są graficznymi przykładami konkretnych serwisów oraz badaniami wykonanymi przez autora. Książka ma już jednak 6 lat, tak więc niektóre reguły mogą być przestarzałe (np. porada niepublikowania filmów w Internecie w dobie YouTube wydaje się śmieszna, choć w 2003 roku rzeczywiście miała rację bytu). Należy więc zachować  zdrowy rozsądek i nie traktować wszystkiego co pisze Nielsen jako pewnika. Drugie wydawnictwo, „Optymalizacja funkcjonalności serwisów internetowych”, jest młodsze (wydane w 2006 roku), tak więc i zawarte w nim przemyślenia i wyniki badań są nieco bardziej na czasie. Tym razem Nielsen porusza temat optymalizacji już istniejących serwisów pod kątem zwiększenia ich użyteczności. Pierwsze rozdziały poświęcone są użytkownikom Internetu. Na podstawie przeprowadzonych badań opisują w jaki sposób Internauta surfuje po Sieci, by uświadomić czytelnikowi, że wyobrażenie o sposobie przeglądania własnych projektów przez innych ludzi jest dalece odmienne od rzeczywistości. Dalsze rozdziały to kolejne standardy gotowe do wykorzystania we własnych projektach – budowanie mechanizmu wyszukiwania, nawigacji czy problem typografii i tekstów w Internecie. Opisane powyżej trzy książki to 1000 stron podstawowej i praktycznej wiedzy z zakresu użyteczności serwisów WWW. Pozwalają czytelnikowi zrozumieć jądro web-usability oraz poznać fundamentalne standardy w budowaniu użytecznych serwisów. Zdobytą wiedzę bardzo dobrze utrwala kolejna z dostępnych na polskim rynku pozycji Jakoba Nielsena i Marie Tahir – „Funkcjonalność stron WWW. 50 witryn bez sekretów”. Chronologicznie jest to pierwsze z opisanych wydawnictw Nielsena, składające się z 400 stron, z których pierwsze 60 to opis standardów i interpretacja wyników badań. Ze względu na datę publikacji (2002 rok) zalecane jest bardzo ostrożne przyjmowanie zawartej tam wiedzy za pewnik. Jednak pozostałe 340 stron to już swoiste case study, które w bardzo praktyczny sposób, zobrazowany zrzutami ekranu 50 najpopularniejszych serwisów WWW, ukazują błędy w projektowaniu użytecznym i proponują ich rozwiązania. Wiele z zaprezentowanych witryn zostało już zaktualizowanych i ich wygląd diametralnie różni się od tego ukazanego w książce, jednak nie przeszkadza to w pogłębieniu wiedzy na konkretnych przykładach. Najbardziej aktualną, bo wydaną w roku 2008, jest książka polskich autorów, Marka Kasperskiego i Anny Boguska-Torbicz - „Projektowanie stron WWW. Użyteczność w praktyce”. Jest to pozycja, która wydawałoby się stanowi polską odpowiedź na wydawnictwa Jakoba Nielsena. Pierwsze 200 stron z tego 350 stronicowego wydawnictwa potwierdzają tę teorię, gdyż opisują standardy usability, znów poruszając problem nawigacji, elementów strony WWW, grafiki, koloru, typografii itd. Jednak pozostałe 150 stron to już inna historia, gdyż opisują praktyczną pracę specjalisty usability – przygotowywanie makiet serwisów oraz przeprowadzanie badań użyteczności. Nie ulega wątpliwości, że jest to pozycja ciekawa, napisana przez polskich autorów, którzy przedstawiają temat w sposób najbardziej aktualny i przeniesiony na grunt polskiego Internetu. Opisane powyżej kilka książek to najważniejsze wydawnictwa dostępne na polskim rynku, które pozwolą poznać podstawowe zasady web-usability. Wiedza w nich zawarta zmienia podejście projektanta serwisów internetowych i pozwala na postawienie fundamentu, na którym możliwe będzie dalsze praktykowanie użyteczności.